سياسى و بيان احكام اسلام و تطبيق كليات احكام بر امور و حوادث واقعه ، همه و همه نيازمند حضور زعيم و رهبر است و بدون وى نظام به هرج و مرج مىانجامد و چون هر چه فيض و لطف است بر فيّاض على الاطلاق لازم است پس تعيين و نصب زعيم از ناحيهء خداوند متعال در زمان غيبت لازم و واجب است و از آنجا كه اين نصب نمىتواند در غير پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه طاهرين عليهم السلام به صورت « فردى » باشد بلكه به صورت « عنوانى » است و يا به تعبير ديگر « نصب بوسيلهء تنصيص » نيست بلكه « نصب بوسيلهء توصيف » است و اين « عنوان » و « وصف » ممكن است هميشه داراى مصاديق متعدّد باشد ، از اين جهت مردم بوسيلهء اهل حلّ و عقد يعنى كارشناسان و خبرگان حكومت شناس ، يكى از آن مصاديق متعدّد را كه حائز شرائط كامل است ، تشخيص داده و كشف مىكنند چنان كه از روايات معتبره و از جمله مقبولهء عمر بن حنظله « 1 » - كه اين هم يكى از راههاى اثبات موضوع « حكومت » و « ولايت » در غياب معصومين عليهم السلام است كه به آن « دليل نقلى » اطلاق مىگردد - نيز استفاده مىشود كه ائمهء هدى عليهم السلام در زمان عدم دسترسى به امام معصوم عليه السلام ، فقيه جامع الشّرائط را منصوب به حكومت فرموده‌اند و افراد حكومت شناس بايد در هر زمان اين مصداق را كشف و تشخيص و معرّفى نمايند . و اگر در ميان فقهاء ، يكى از آنها خود به خود مقدم شود ، همان شخص ، ولىّ امر خواهد بود زيرا تعدد موجب هرج و مرج و از بين

--> ( 1 ) - / اصول كافى ، ج 1 ، ص 76 ، حديث 10 .